2017 – Raakvlakken

100 jaar na De Stijl

In 2017 ligt de basis van het thema in het gegeven dat De Stijl 100 jaar geleden door Theo van Doesburg in Leiden is opgericht.

Het was de liefde die Theo van Doesburg (pseudoniem van Christian Emil Marie Küpper) naar Leiden bracht, waar hij in november 1917 het tijdschrift De Stijl begon uit te geven. Met bijdragen van o.a. Piet Mondriaan, Bart van der Leck, Anthony Kok, Jan Wils, Gerrit Rietveld en J.J.P. Oud, brak dit tijdschrift radicaal met de toentertijd geldende ideeën omtrent kunst en vormgeving. De invloed hiervan is tot op de dag van vandaag zichtbaar. Van Doesburg begon De Stijl in Leiden aan het Kort Galgewater 3. Vanuit zijn kamer keek hij uit op de Blauwpoortsbrug. Dit werd een geliefd onderwerp voor zijn studies. Hij tekende en schilderde; en schilderde dòòr. Net als Picasso en Cezanne abstraheerde hij het onderwerp. Theo van Doesburg deed het wel anders; hij noemde het doorbeelden. Hij schilderde door tot de brug ‘verdwenen’ was. In Museum De Lakenhal zijn hiervan prachtige voorbeelden te vinden.

Het feit dat Theo Van Doesburg -evenals Mondriaan- overtuigd was van de kracht van horizontalen en verticalen als onderdeel van de nieuwe schoonheid; bovenal ook, omdat hij van mening was dat de kracht lag in het collectief ten opzichte van het individu; en ongetwijfeld ook door de kracht waarmee hij zijn ideeën vooruit dreef, botste het al snel met de ideeën Van der Leck, die in 1918 formeel De Stijl al verliet. Dat is de tegenstijdigheid; van kunstenaars verwacht je niet dat twee er precies hetzelfde doen. De kracht van kunst ligt ook in uniciteit. Het is in de kunstwereld tekenend dat een strak keurslijf leidt tot frictie en ruzie. Toch bleef De Stijl solide, min of meer consistent en werd het van internationaal belang. Na de dood van Theo van Doesburg in 1931 verscheen het laatste nummer van De Stijl onder toezicht van zijn weduwe Nelly, in januari 1932.

De Stijl is voornamelijk door marketing synoniem met de primaire kleuren rood, geel en blauw, horizontalen en verticalen. Denk aan het Rietveld Schröderhuis, de Gerrit Rietveld stoel en de schilderijen van Mondriaan. De werkelijkheid is echter veel rijker. De Rietveld stoel was aanvankelijk grijs. Van Doesburg en vele anderen gebruikten evengoed secundaire kleuren en diagonalen. (Jawel: Ruzie met Mondriaan). Van Doesburg had ook dadaïstische ideeën en schreef dada poëzie. Ook figuratief werkende kunstenaars werden besproken in De Stijl.

Wij zijn 100 jaren verder. Is De Stijl nog steeds relevant? Het is interessant om te zien hoe de jonge kunstenaars omgaan met de ideeën van De Stijl, of  je het terug ziet in hun werk en of  dit nog steeds leidt tot interessant werk.
Dit is de achtergrond waartegen de curatoren voor de editie Beelden in Leiden 2017 op zoek zijn gegaan naar kunstenaars die op hun eigen hedendaagse manier aansluiten op deze thema’s.

 

Opening 18 mei 2017

De kunstenaars op de Hooglandse Kerkgracht

Dario Bongiovanni (1984)

Life’s a Circle
Lorena van Bunningen (1993)
Publieksprijs

You had it yesterday, now it’s here
Joakim Derlow (1987)

Null
Tijl Orlando Frijns (1987)

Something like terraforming
Hedri Kool(1990)

Raakvlakken 1/3, 2/3 en 3/3
Daan Liu (1987)

Zonder Titel
Ruben Mols (1983)

Navigators
Suzie van Staaveren (1991)

U
Olle Stjerne (1980)

Untitled
Rein Verhoef (1987)

Juryprijs

Zonder Titel
Ruben Jager

winnaar 2016

Sedestili

De kunstenaars in het Achmeagebouw

Het Achmeagebouw, ontworpen door de Leidse architect Fons Verheijen, is volledig geïnspireerd op het schilderij Ritme van de Russische Dans uit 1918 van De Stijl-oprichter Theo van Doesburg. De ultieme ambiance voor de satelliettentoonstelling van Raakvlakken.

Iris Bouwmeester (1969)

Vortex (2015)
Gerard Caris (1925)

Helix 5 (2016)
Henk Delabie (Bel, 1966)

Part Blue IV
Edgar Diehl (BRD, 1987)

JoMaRu XII
Daniel G. Hill (USA, 1956)

Spider Painting, stainless steel wire, 36 x 30 x 3 inches (91.5 x 76 x 7.5 cm.), 2016
Peter Holm (Den, 1960)

BachFuga Maze1 (2013)
Krijn de Koning (1963)

Work for Achmea (2012)
Andrew Leslie (Aus, 1956)

Black Mirror (2016)
Riki Mijling (1954)

VOID XI
Brigitte Parusel (1960)

Construction (2012)
Paul Raguenes

(Fr, 1964)

Archichrome Red (2009) hout_glas_verf_210x12x9cm
Richard Roth (USA, 1956)

Painter’s Block (2012)
Mary Schiliro (USA, 1959)

Random Dip 1
2015
Acrylic on Mylar
24 x 12 inches (61 x 30 cm.),
Rubins J. Spaans (1966)

V2-8-12-neon (2014) neon buis_acrylaat_plaat_transformatoren_kabels_montage materiaal_103x73x22cm
Tilman (1959)

Off Cities (2017)
Jan Maarten Voskuil (1964)

Cross Over Pile (2015) acrylics on linen, 180x30x30cm, 0,75
Thomas Wildner (Dtl, 1966)

Catastrophic Construct 3

De kunstenaars bij het LUMC

Dieter Balzer (Dtsl,1958)

Divisaflex (2014)
Ewerdt Hilgemann  (BRD, 1938)

Double (2008)
Pieter Obels (1968)

Lichte Sprankeling (2017)